- ၶုၼ်သိုပ်ႇၶိူဝ်းတႆးဢၢႆႈလၢဝ်း၊
ႁေႃၶမ်းလၢၼ်ႉၸဝ်ႈ(ၼွင်သႄ)
ၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈၸိူင်းႁၢၼ် ၶွၼ်ႈႁႅင်းတိုၵ်းၽၼ်း
ဢဝ်ထုင်ႉသီႇသႅၼ်၊ ထုင်ႉမႃလၢႆး လႄႈ
ထုင်ႉၵဵင်းႁုင်ႈသေ ပူၵ်းတင်ႈႁေႃၶမ်း
ၸေႈလိုဝ်ႉ (ၶႄႇႁွင်ႇ မိူင်းၼႆး – ဢမ်ႇၼၼ်
ၸိူဝ်ႊလီ) တီႈႁိမ်းသၢပ်ႇ ၼမ်ႉလၢၼ်ႉၸၢင်ႉ
(ၼမ်ႉၶွင်) ပွတ်းၵၢင် ဢၼ်မီးၼႂ်းၸေႈ
မိူင်းဢွၼ်ႇၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၸၢဝ်းတႆးသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး …….
(ၸေႈမိူင်းယုၼ်ႊၼၢၼ်
ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇယၢမ်းလဵဝ်)
မိူဝ်ႈပီၶရဵတ်ႉ 1160 ယဝ်ႉ
ပိုၼ်ႇၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်ၶုၼ်သိုပ်ႇၸေႈလိုဝ်ႉ
ပၢၼ်ႁူဝ်တီး လႄႈ ၽွင်းငမ်းႁိုင်လႆႈ 41 ၸူဝ်ႈၸဝ်ႈ။
(ဢိင်ဢဝ်ၼ်ႂးပပ်ႉ ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၸဝ်ႈ သႅၼ်ဝီႇ 12ပၼ်းၼႃး၊ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ 1989)။
ၼႂ်းပၢၼ်ၸဝ်ႈၸိူင်ႁၢၼ်ၼႆႉ
ပိၼ်ႇၸိုဝ်ႈႁေႃၶမ်း ၸေႈလိုဝ်ႉ မႃးပဵၼ်
ၵဵင်းႁူင်ႈၼႆယဝ်ႉ သိုပ်ႇႁွင်ႉတေႃႇထိုင်
ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ။
ထိုင်မႃးပၢၼ်ၸဝ်ႈၶၢၼ်းမိူင်း ၽူႈသိုပ်ႇ
ၶိူဝ်းၶုၼ် တူၼ်ထီႉ 9 ၼၼ်ႉ လႆႈပိၼ်ႇၸိုဝ်ႈ ၸေႈလိုဝ်ႉ
မႃးပဵၼ် မိူင်းသႅၼ်ဝီၾႃႉ (မႃးတီႈၵႂၢမ်းၶႄႇ သႂႅၼ်ဝီႇ ) ၼႆယဝ်ႉ။
ထိုင်ပၢၼ်ၶုၼ် သိုပ်ႇၸေႈလိုဝ်ႉ တူၼ်ႈတီႈ 23 ႁွင်ႉၸဝ်ႈဢိၼ်ႇမိူင်းၼၼ်ႉ
မေးပိၼ်ႇၸိုဝ်ႈ သႅၼ်ဝီၾႃႉ ပဵၼ် ႁေႃၶမ်း သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး သေ တေႃႇထိုင်
လႆႈတူၵ်းပဵၼ်မိူင်းယူႇပႃႈတႂ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလႅင် ၼႂ်းပၢၼ်မဝ်သိုဝ်တုင်း မိူဝ်ႈပီ 1953 ၼၼ်ႉယူႇ။
ၼင်ႇႁိုဝ် တေၵဵပ်းၶွၼ်ႇ တႃႇသူင်ႇ
ၵမ်ႉၸွႆႈႁေႃၶမ်းၵဵင်းႁုင်ႈလႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ
လႆႈမႅင်ႇလွင်ႈၽွင်းငမ်းၸွမ်းႁူဝ်ၼႃးၶဝ်ႈ
ၸိူဝ်ႉ၊ ၼိုင်ႈႁဵင်ၶဝ်ႈၸိူဝ်ႉ ၼပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ၼိုင်
မိူင်းလႄႈ မႅင်ႇလႆႈ 12ႁဵင်ၶဝ်ႈၸိူဝ်ႉ ၸွင်ႇပဵၼ်မႃး 12ႁူဝ်မိူင်း (12ၸဝ်ႈတႆး)ၼႆမႃး။
ၵွပ်ႈၸၢဝ်းတႆႈပွတ်းတၢင်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉၶူင်း
ၸဵမ်ဢဝ် လိုဝ်ႉ ၶိုၼ်၊ ယူၼ်း ၊လၢဝ်း ႁွင်ႉ
ၼိုင်ႈႁဵင်ဝႃႈ ••• ၼိုင်ႈပၼ်းလႄႈ
ၸင်ႇဢဝ် 12 ႁူဝ်မိူင်း ပဵၼ် 12ပၼ်းၼႃးၼႆမႃးယဝ်ႉ ။
မိူင်းၸေႈလိုဝ်ႉ မိူင်းသႅၼ်ဝီၾႃႉ မိူင်းသိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးၼႆႉ ၸဝ်ႈၸိူင်ႁၢၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႃး
မိူဝ်ႈပီ 1160 သေ မႃးသုတ်းသဵင်ႈဢၢမ်း
ၼၢတ်ႈ ၼႂ်းပၢၼ် ၸဝ်ႈၶမ်းလိုဝ်း မိူဝ်ႈပီ 1950။
(ၼႂ်းပီ 2009 မၼ်းၸဝ်ႈယင်းပႇႇၼွၼ်းၽေး တိုၵ်ႉမီးတူဝ်ၸႂ်ယူႇဝႆႉတီႈမိူင်းသႄ) လႆႈၶဝ်ႈ
ႁူမ်ႈၼ်ႂးၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇလႅင်သေ ပဵၼ်ဝႆႉၸေႈ
မိူင်းဢွၼ်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ တႆး12ပၼ်းၼႃး ၼႆ လုၵ်ႈၼိုင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1951 ယဝ်ႉ။
လၢတ်ႈလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်ႁေႃၶမ်းၵဵင်းႁုင်ၼႆ
ႁိုင်ၼၢၼ်း ၸမ်ၸမ် 800 ပီယူႇယဝ်ႉ။
သၢႆသိုပ်ႇၶိူဝ်းၶုၼ် ၸေႈလိုဝ်ႉ
တင်းမူတ်းမီး 41 ၸူဝ်ႈၸဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ ။
သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃးၼႆႉ ႁူမ်ႈတင်းတႆး
တင်းၶႄႇ လွႆလႃႉ၊ ဝႃႉ ၊ဢႃးၶႃႇ ၊ꩮႃးႁူႇ
လိသေႃး လႄႈ ၸိၼူဝ်း ၼႂ်းမွၵ်ႈ 7သႅၼ်ပၢႆၼၼ်ႉ တႆးမီးမွၵ်ႈ 3သႅၼ်ပၢႆ ၼႆယဝ်ႉ ။
မိူင်း 12 ပၼ်းၼႃးၼႆႉ – ပၼ်းၼႃးၸဵင်းႁုင်ႈ၊ ပၼ်းၼႃးမိူင်းၸႄႈ၊ ပၼ်းၼႃးမိူင်းႁူၼ်၊
ပၼ်းၼႃးၸဵင်းၸိူင်၊ ပၼ်းၼႃးၸဵင်းလေႃး၊ ပၼၼ်းၼႃးမိူင်းလူင်၊ (ႁူၵ်းမိူင်းၼႆႉ ယူႇ
တင်းတူၵ်းၼမ်ႉၶွင်) ၊ ပၼ်းၼႃးမိူၵ်းလႃႉ၊ ပၼ်းၼႃးမိူင်းႁိင်း၊ ပၼ်းၼႃးမိူၵ်းလႃး၊
ပၼ်းၼႃးမိူင်းၽူင်း၊ ပၼ်းၼႃးၸဵင်းတွင်း ၊ လေႈ ပၼ်းၼႃးမိူင်းဢူ (ႁူၵ်းမိူၵ်းၼႆႉယူႇၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼမ်ႉၶွင်)
၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ မိူင်းဢူၼႆႉ ယူႇဝႆႉၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆယဝ်ႉ။
ၶေႃႈမုၼ် ဢိင်မႃးၼႂ်းပပ်ႉ ပိုၼ်းၶိူဝ်းတႆး
ဢၼ်မႁႃႇမုင်ႉ(မိူင်းၸႄႈ) ႁွမ်တႅမ်ႈဝႆႉ(2009)
